GSM - Convergent Billing

Based on a true story...
Aşağıda anlatınlar hayal ürünü değil tamamı ile gerçektir :) Yanlışım, hatam var ise, düzeltebilirseniz şimdiden teşekkürler.

Convergent Billing Nedir?
Türkçeye "Birleşik Faturalama Sistemi" olarak çevirebiliriz. GSM sektöründe sunulan bütün servislerin aynı sistem tarafından faturalandırabilmesidir.

Neden Convergent Billing?
Kabaca, müşteriye sunulabilecek onlarca servis var ancak bunu sağlayabilmek için sunulan servislerin ücretlendirilebilmesi lazım. Sunulan servisleri sınırlandırmak istemiyorsak arka planda çalışan ücretlendirme sistemimizin sınırlarının daha geniş olması gerekiyor. Bu da convergent billing sistemini işaret ediyor. Müşteri memnuniyeti servis zenginliği gerektiriyor. GSM operatörlerinin vazgeçilmez hedefi haline gelmiş durumdadır. Mesela bir müşteri isteği olarak şöyle bir şey gelebilir, benim şirket hattım gün içinde faturalı olarak çalışsın ama akşam olunca çalışanımın kontörlü hattı devreye girsin ve benim şirket hattıma akşamki konuşmaların ücretleri yansımasın. Faturalandırma sisteminiz bunun gibi istekleri karşılayabilmeli. Tabi böyle istekleri dinamik bir şekilde karşılaması gerekiyor.

Gaz ve Toz Bulutu:
Faturalandırma sistemleri Call Detail Record(CDR) ile başlar dersek yanlış olmaz herhalde. Peki bu CDR nedir, nereden gelir, içeriği nasıldır, biraz bunun üzerinden geçelim.

GSM sistemini oluşturan temel taşları şu şekilde sayabiliriz; Mobile Stations (Ms - Cep Telefonları), Base Stations (BS - Baz İstasyonları), Mobile Services Switching Centers (MSC - Santraller). Baz istasyonu sistemini de biraz açarsak, içerisinide Base Station Controller (BSC) ve Base Transceiver Stations (BTS) birimlerini barındırır. BTS’ler BSC'ler tarafından kontrol edilirler. BSC’ler bağlı bulundukları MSC’ler tarafından kontrol edilirler. BSC, radyo dalgaları ile ilgili tüm fonksiyonlara kumanda eder. BSC'lerin MS handover, radyo kanalı tahsis etme ve hücre data bilgilerini toplama görevleri vardır. BTS, radyo arabirimini kontrol eder, MS'lere konuşma kanalları ayarlar. Dönelim MSC'ye, MSC; networkteki bağlantının, konuşma ve data haberleşmesinin yapıldığı birimidir, buna interconnect diyoruz. Bu noktada Home Location Register (HLR) ve Visitor’s Location Register (VLR) kavramları devreye girer. HLR; Cep telefonunun nerede olduğu bilgisi ve abonenin kimlik bilgilerine dair her türlü veriyi tutan bilgi bankasıdır, abonenin şebeke genelinde nerede olduğu bilgisine sahiptir. VLR; sadece içinde bulunduğu MSC bölgesi sınırları içerisinde bulunan abonelerin bilgilerini geçici olarak içerir.

Şimdik gelelim konuşma senaryosunda bu birimler bize nasıl yardımcı oluyor:
A numarası B numarasını aramaya çalışıyor diyelim,
- A numarası bir BS servis alanı içerisinde olmalıdır,
- BS sağladığı arama bilgisiyle beraber MSC'ye gerekli bilgileri yollar,
- MSC konuşma talebinde bulunulan B numarası için öncelikle VLR'a başvurar,
- VLR kendi alanında B numarasını bulamaz ise MSC HLR'a B'nin yerini sorar,
- O arada MSC güvenlik katmanlarında A'nın ve B'nin durumunu sorgular,
- Kontrollerden geçen MSISDN bilgileri için OK alınır ve arama devam ettirilir,
- MSC kendi aralığında B numarasına ulaşırsa kendi içinde B'nin durumunu inceler, eğer kendi aralığında B yok ise B'ye bakan MSC ile irtibata geçer ve B'nin durumu hakkında bilgi alır,
- Kontroller sonucunda A ile B arasında Traffic Channel (TCH - Konuşma Kanalı) açılır ve konuşma başlar.

Tabi bu aşamalarda çok daha fazla işlemler yapılıyor, örneğin VLR ve HLR bilgi güncellemeleleri, ancak bizim için önemli olan konuşmanın sonlandığı esnada olanlar:
- Konuşma sonunda MSC bir Call Detail Record (CDR - Konuşma Bilgileri Kaydı) üretir,
- MSC’de üretilen bu kayıtlar bir file içinde toplanır,
- Bu dosya ya her saat veya dolup belirli bir büyüklüğe erişince Billing Gateway’e (BGW - Faturalandırma Servisine) yollanır,
- BGW gelen kayıtları standart bir formata dönüştürdükten sonra bunları rating modülüne yollar.
Ve sonunda indiragandi...


Convergent Billing Bileşenleri Nelerdir, Neler Olabilir?
Service Control Platform (SCP),